Hoe is de voedingsrichtlijn 2015 tot stand gekomen?

voedingsrichtlijn 2015

Het 1e wetenschappelijke onderbouwde voedingsrichtlijn in opdracht van de Nederlandse Diabetes Federatie stamt uit 2006.

De 2e herziening stamt uit 2010 en de 3e en meest recentste uit 2015. De basis van deze voedingsrichtlijn was de versie uit 2010, in combinatie met internationale inzichten uit de Verenigde Staten, Canada, Verenigd Koninkrijk en andere Europese richtlijnen. Daarnaast zijn er veel wetenschappelijke zoekopdrachten gedaan in de jaren 2010-2014.

Onderwerpen en inhoud van de voedingsrichtlijn 2015

  • Het aantal diabetes gevallen per 1000 inwoners en het voorkomen van diabetes
  • Voeding van diabetes
  • Macronutriënten (voedingstoffen zoals Koolhydraten, Eiwitten, Vetten)
  • Voedingspatronen
  • Behandeling van overgewicht en obesitas
  • Vitamines en mineralen
  • Situaties die extra aandacht vragen zoals sporten, hypo’s, eetstoornissen, etc.
  • Afkomst en sociale economische status
  • Voedingstherapie
  • Kinderen
  • Zwangerschap

Voedingsaanbevelingen en de doelen voor diabetes

De voedingsrichtlijn 2015 benadrukt het belang van een totaal voedingspatroon en stelt de leefstijl van het individu centraal

De voedingsaanbevelingen die in de richtlijn gedaan zijn, zijn dezelfde voor mensen met diabetes type 1 als mensen met diabetes type 2.

De voedingsaanbevelingen /voedingstherapie verbetert de glucoseregulatie en verlaagt het risico op hart-en vaatziekten.

Doel voor diabetes type 1: Nadruk ligt op optimaliseren van diabetesregulatie en daarmee complicaties voorkomen en uitstellen

Doel voor diabetes type 2: Nadruk ligt op het bereiken en behouden van een gezond gewicht, voldoende lichaamsbeweging en het verminderen van hart- en vaatziekten

Koolhydraten

Zoals we weten hebben koolhydraten de grootste invloed op de glucoseregulatie. Zij kunnen de bloedglucosewaarden,  soms verrassend, laten stijgen of juist langdurig aanwezig zijn.

Bij type 1 diabetes heeft het werken met een insuline-koolhydraatratio (hoeveel kort werkende insuline dekt hoeveel gram koolhydraten, dit wordt individueel bepaald per maaltijd en tussendoortje) bij aan een betere diabetesinstelling en zelfmanagement. Juist een dietist kan hier goed bij coachen/ondersteunen

Beperk men de koolhydraten dan heeft dit een gunstig effect op het Hba1c, de insulinespiegel en glucosetolerantie.

  • Kwalitatieve koolhydraten gaan boven de kwantiteit. We rekenen/ meten vaak de koolhydraten in grammen, maar daar komt een factor bij als men geen vast energiepercentage nodig heeft (zoals sporters dat vaak doen met pasta voor een wedstrijd)
  • Beperk toegevoegde suikers en suikerhoudende dranken, vruchtensappen, honing, siropen,
  • Beperk geraffineerde zetmeelrijke voedingsmiddelen (zoals pasta, rijst, wit brood, gebak,  koekjes)
  • Kies voor kwalitatief goede koolhydraatbronnen (volkoren, vezelrijk)

Eiwitten

eiwitten

Er is niet genoeg bewijs dat eiwitten de bloedsuikers, cardiovasculaire risicofactoren en de nierfunctie selcht beïnvloeden.

Bij diabetische nefropathie (de filters die bij de nieren stuk gaan) blijft het advies 0,8 gram eiwit/kg een ideaalgewicht

Eiwitten een gunstig effect op het volgende:

  • Voldoende eiwit van belang voor de spiermassa
  • Zorgt voor een verzadigend effect bij de maaltijd (vol zitten)

Vetten

onverzadigde vetten

Bij vet denken we meestal aan slechte dingen. Daarom is het van belang om juist het type vetzuur in de gaten te houden dan totale vetinname

Onverzadigd vet heeft de voorkeur boven verzadigd vet of transvet met uitzondering van zuivel.

Het gebruik van voedingsmiddelen rijk aan omega-3-vetzuren dragen bij aan een verlaging van het cardiovasculaire risico (hartziekten).

Beperk: bacon, spek, koekjes, rood vlees (verzadigd vet)

Kies beter voor: olijfolie, vruchten advocado, noten, vis (onverzadigd vet)

Vitamines & Mineralen

vitamines-mineralen

Er zijn geen andere adviezen bij mensen met diabetes. Zorg ervoor dat het natrium maximaal 2400 mg is = 6 gram zout (per dag)

Als er geen tekort is aan vitamines en mineralen dan zijn er ook geen extra nodig middels bijvoorbeeld pillen. Er zijn wel een aantal uitzonderingen de zogenoemde risicogroepen die wel baat hebben bij extra middelen zoals zwangeren, ouderen, mensen met een getinte huidskleur. Meestal is daar extra vitamine D op zijn plaats.

Alcohol

alcohol

Geen alcohol of matig (maximaal 1-2 glazen/dag, niet dagelijks) het gebruik hiervan.

Echter, alcoholische dranken zitten vol met calorieën en kunnen het gewicht laten toenemen en beïnvloeden de bloedsuiker spiegel (verhogend en verlagend)

Bij gebruik van alcohol moet men bewust zijn van een mogelijk vertraagd hypoglycemisch (hypo's) effect.

Alcohol word ten strengste afgeraden bij zwangerschap, een voorgeschiedenis met alcoholmisbruik of pancreatitis (ontsteking aan de alvleesklier), hypertriglyceridemie (teveel vet in het bloed) of gevorderde neuropathie (zenuwpijn)

Praktisch advies: drink bij de maaltijd of gebruik extra koolhydraten, meet de bloedglucose voor het slapen gaan.

Welke voedingspatronen voldoen aan de nieuwe richtlijn?

mediterraans voedingspatroon
  • Mediterraans voedingspatroon
  • Laag-koolhydraat voedingspatroon
  • Vegetarisch voedingspatroon

Kies een voedingspatroon wat het best bij je past zodat je het ook kunt volhouden.

Het mediterraans voedingspatroon bestaat uit:

Ruim gebruik van groenten, fruit, noten, zaden, olijfolie, peulvruchten, volkoren producten, vis en gevogelte en een matig gebruik van zuivelproducten, rood vlees.

Laag koolhydraat-voedingspatroon

Is eveneens rijk aan groenten, fruit, peulvruchten en volkoren producten en bevat weinig tot geen geraffineerde graanproducten, suikerbevattende producten, suikerhoudende dranken en vrije suikers.

De hoeveelheid koolhydraten kan per persoon variëren.

Overgewicht en obesitas

Voorkeursbehandeling = Intensief leefstijlprogramma

  • Individuele aandacht voor meest geschikte voedingspatroon,
  • Meer lichaamsbeweging,
  • Begeleiding bij gedragsverandering
  • Blijvende resultaten op langere termijn

Bij mensen met diabetes en overgewicht: streven 5-10% gewichtsverlies (100 kg = streven 5 tot 10 kg)

Meeste gewichtsverlies haalt men bij intensief leefstijlprogramma, mediterraans dieet en koolhydraatbeperkt dieet

Bij langer bestaande diabetes kan de aandacht verschuiven van gewichtsverlies naar het voorkomen verdere gewichtstoename.

Energiebalans:

De hoeveelheid die men inneemt moet overeenkomen met de hoeveelheid activiteit/sport die men doet om de voedingsstoffen te verbranden. Daarmee krijgt men een gezond balans.

Hulpmiddelen bij koolhydraat tellen

Er zijn verschillende hulpmiddelen om koolhydraten te tellen

Ga één halte terug: naar mogelijke therapieën

Het OrangeLine logo Webdesign and CMS by OrangeLine Uitgeest ®, The Netherlands.